En met elkaar van gedachten te wisselen. In Baskenland koken de mannen liever zelf. Ze hebben er zelfs clubs voor, txokos, waar vrouwen niet toegelaten zijn en de leden regelmatig samen een uitgebreide maaltijd koken. "Dit is een vriendenkring''. Mannen kunnen koken, het zit in onze genen.'' De club is eenvoudig ingericht, met lange houten tafels en borden. Maar de leden komen keurig in het pak to
e. Ze werken meestal in de kantoren in de buurt. De keuken is wel een kunststuk. Ze is enorm groot en professioneel ingericht met ovens in roestvrij staal en stapels grote potten en pannen. Naast de keuken ligt een goed gevulde wijnkelder. ,,Mijn vrouw zegt dat ik hier meer tijd doorbreng dan bij haar'', zegt Edu, ,,maar ze heeft begrip voor mijn passie.''
Toen de txokos op het einde van de 19de eeuw werden opgericht in de badplaats San Sebastian, waren ze ook al oorden waar mannen even onder elkaar konden zijn. De Baskische gemeenschap is matriarchaal. ,,Vrouwen zijn thuis al baas. Hier kunnen we een kaartje leggen en over eten spreken'', zegt Javi. ,,Zonder vrouwen is er minder jaloezie en ruzie.''
Maar ook in het Baskenland slaat het feminisme toe. Onder druk van de vrouwen openen clubs als Indartzu nu al hun deuren voor vrouwen op vrijdag en op feestdagen. ,,Maar dan behandelen we ze als prinsessen'', zegt Edu. ,,Ze mogen niet koken of afwassen.''
De club won een bronzen medaille in een regionale kookwedstrijd en kiest voor een lichte keuken met seizoensingrediënten. Een bordje licht gebakken ansjovissen, aardappelen met pikante worst en uiteraard verse vis en schaaldieren. Basken spoelen het door met pacharan, een lokale brandewijn. Daarna wordt er gekaart: wie verliest, betaalt de ingrediënten. Er zijn op dit moment twintig txokos in Bilbao. Indartzu heeft 107 leden. Als een lid overlijdt, mag zijn zoon lid worden van de txoko. Een nieuw lid moet door de raad van beheer worden goedgekeurd. Er is een wachtlijst met tien namen op dit moment. Basken zijn gek op clubs en verenigingsleven, maar de txokos werden vooral populair onder de dictatuur van Franco. In de clubs werd dan vooral over de Baskische onafhankelijkheid gepraat. Tegenwoordig is politiek uit den boze. ,,We hebben leden van alle strekkingen en gaan ruzie uit de weg'', zegt Edu. Toch dringt het dagelijkse leven zich vaak ruw binnen in clubzaken: zo moest een partij kaart onlangs vroegtijdig worden afgebroken wegens een bomalarm van de ETA.