05/04/2026
දිව්යමය අභිනය.
ඉන්දියානු නැටුම් කලාවේ 'ආරම්භය' ගැන කතා කිරීමේදී, එය ලෝකයේ අන් කිසිදු කලාවකට වඩා ගැඹුරු ආධ්යාත්මික සහ දාර්ශනික මුල් සොයා යන්නකි. මෙහි ආරම්භය මිනිස් ක්රියාවකට වඩා දිව්යමය සම්භවයක් ලෙසයි ඉන්දියානු මතය පිළිගන්නේ.
එම ආරම්භක පදනම මෙසේ සරලව විග්රහ කළ හැකිය.
1. පංචම වේදය (පස්වන වේදය).
ඉන්දියානු විශ්වාසයට අනුව, ලොව පවතින සෘග්, යජුර්, සාම සහ අතර්වන් යන වේද හතරට අමතරව, බ්රහ්ම දෙවියන් විසින් 'නාට්ය වේදය' නිර්මාණය කරන ලදී.
භාරතීය නාට්ය ශාස්ත්රය (Natya Shastra).
ඉන්දියානු නැටුම් කලාවේ "බයිබලය" ලෙස සැලකෙන්නේ භරත මුණිවරයා විසින් ක්රිස්තු පූර්ව 200 ත් ක්රිස්තු වර්ෂ 200 ත් අතර කාලයේ රචනා කරන ලදැයි සැලකෙන "නාට්ය ශාස්ත්රය" යි. මෙහි නර්තනය, සංගීතය සහ නාට්ය කලාව පිළිබඳ සියලුම මූලධර්ම අන්තර්ගත වේ.
පුරාවෘත්තයන්ට අනුව, බ්රහ්ම දෙවියන් විසින් වේද හතරේ (සෘග්, යජුර්, සාම, අතර්වන්) සාරය ගෙන පස්වන වේදයක් ලෙස "නාට්ය වේදය" නිර්මාණය කර භරත මුණිවරයාට උගන්වා ඇත.
සෘග් වේදයෙන් - වචන (පාඨ්ය)
සාම වේදයෙන් - සංගීතය (ගීත)
යජුර් වේදයෙන් - අභිනය (ඉරියව්)
අතර්වන් වේදයෙන් - රසය (හැඟීම්) මෙම අංග හතර එකතු කර නර්තනය නිර්මාණය කළේ සමාජයේ සියලු දෙනාටම අවබෝධ කරගත හැකි, විනෝදය මෙන්ම ශික්ෂණය ලබාදෙන මාධ්යයක් ලෙසයි.
2. විශ්වීය නර්තනය (Cosmic Dance).
නටරාජා සංකල්පය (The Concept of Nataraja)
හින්දු දහමට අනුව නර්තනයේ අධිපති දෙවියන් වන්නේ ශිව දෙවියන්ය. ශිව දෙවියන්ගේ "නටරාජා" (නර්තනයට අධිපති රජු) ස්වරූපය ඉන්දියානු නැටුම් කලාවේ පදනමයි.
තාණ්ඩව (Tandava): ශිව දෙවියන් විසින් සිදුකරන ප්රචණ්ඩ හෝ ජව සම්පන්න නර්තනයයි. මෙය මැවීම, පැවැත්ම සහ විනාශය යන විශ්වීය ක්රියාවලිය නිරූපණය කරයි.
ලාස්ය (Lasya): පාර්වතී දේවිය විසින් සිදුකරන මෘදු හා සුන්දර නර්තන විලාසයයි.
නර්තනයේ ආරම්භය විශ්වයේ ක්රියාකාරිත්වය සමඟ බැඳී පවතී. ශිව දෙවියන්ගේ 'ආනන්ද තාණ්ඩවය' හරහා විශ්වයේ මැවීම, පැවැත්ම සහ විනාශය නිරූපණය විය. නර්තනය යනු හුදු විනෝදාංශයක් නොව, විශ්වය සමඟ එකඟ වීමේ මාර්ගයක් ලෙස අතීත ඉන්දියානුවන් දුටුවේය.
3. දේවාල ආශ්රිත පුහුණුව
ඉන්දියානු නර්තනයේ ආරම්භක යුගය සම්පූර්ණයෙන්ම වාගේ දේවාල (Temples) කේන්ද්ර කරගත් එකකි.
නර්තනය සැලකුණේ 'යෝගයක්' (ධ්යානයක්) ලෙසයි.
පැරණි දේවාලවල කැටයම්වලින් පෙනී යන්නේ නර්තන ශිල්පීන් දෙවියන් සහ මිනිසා අතර සම්බන්ධය ගොඩනඟන පූජක පිරිසක් ලෙස කටයුතු කළ බවයි.
දේවදාසි ක්රමය (Devadasi Tradition).
ඉන්දියානු ශාස්ත්රීය නැටුම්වල මුල් අවධිය විහාරස්ථාන හා බැඳී පැවතුණි. "දේවදාසීන්" ලෙස හැඳින්වූ නර්තන ශිල්පිනියන් දෙවියන් උදෙසා පූජාවක් ලෙස දේවාල තුළ නර්තනයේ යෙදුණහ. පසුකාලීනව මෙම නැටුම් දේවාලවලින් බැහැරව රජ මාළිගාවලට සහ වේදිකාවට පැමිණියේය.
ක්රිස්තු පූර්ව යුගයේදී භරත මුණිවරයා විසින් 'නාට්ය ශාස්ත්රය' ලියා තැබීමත් සමඟ, විසිරී තිබුණු නර්තන අංග විධිමත් 'සම්ප්රදායක්' ලෙස ස්ථාපිත විය. අද අප දකින සෑම ඉන්දියානු ශාස්ත්රීය නැටුමකම ආරම්භක නීති රීති පද්ධතිය බිහිවූයේ එතැනිනි.
ඉන්දියානු නැටුම් කලාවේ පැරණි බව තහවුරු කරන ප්රධාන සාක්ෂියක් වන්නේ මොහෙන්ජොදාරෝ ශිෂ්ටාචාරයෙන් හමුවූ "නර්තන කන්යාවගේ" (Dancing Girl) ලෝකඩ පිළිමයයි. එයින් වසර දහස් ගණනකට පෙර සිටම ඉන්දියාවේ නර්තන කලාව පැවති බව සනාථ වේ.
ඉන්දියානු නැටුම් කලාවේ 'අවසානය' යන්න භෞතික අවසානයකට වඩා එහි නර්තන අංගයක නිමාව හෝ නර්තන ශිල්පියෙකු ලබන උත්තරීතර අධ්යාත්මික තත්ත්වය ලෙස අර්ථ දැක්විය හැකිය. ශාස්ත්රීය නර්තන ප්රසංගයක අවසානය හඳුන්වන ආකාර කිහිපයක් මෙසේය.
1. මංගලම් (Mangalam) - සුබවාදී අවසානය
ඕනෑම ශාස්ත්රීය ඉන්දියානු නර්තන ප්රසංගයක් (උදා: භාරත නාට්යම් හෝ ඔඩිසි) අවසාන වන්නේ 'මංගලම්' පදයකිනි.
මෙහිදී නර්තන ශිල්පියා දෙවියන්ට, ගුරුවරයාට සහ ප්රේක්ෂකයන්ට ස්තූතිය පුද කරයි.
එමෙන්ම මුළු මහත් විශ්වයටම සාමය සහ සෙත පතා ආශිර්වාද කරමින් නර්තනය නිමා කරයි.
2. තිල්ලානා (Thillana) / මොක්ෂ (Moksha).
නර්තන අංග මාලාවක අවසාන කොටස සාමාන්යයෙන් ඉතා වේගවත් හා තාක්ෂණික අංගවලින් පිරි එකකි.
තිල්ලානා: භාරත නාට්යම් ප්රසංගයක අවසාන ජව සම්පන්න කොටසයි.
ඔඩිසි නර්තනයේදී අවසාන අංගය 'මොක්ෂ' (නිවන/මිදීම) ලෙස හඳුන්වයි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ නර්තන ශිල්පියා සිය නර්තනය හරහා ආත්මය පරමාත්මය සමඟ ඒකාබද්ධ කර නිදහස ලැබීමයි.
3.
ඉන්දියානු සෞන්දර්ය වාදයට අනුව, නර්තනයක් අවසානයේ නර්තන ශිල්පියා සහ ප්රේක්ෂකයා යන දෙදෙනාම 'සාධාරණීකරණය' නම් තත්ත්වයට පත් විය යුතුය. එනම්, තමා යන පුද්ගලභාවයෙන් මිදී නර්තනයේ එන රසය තුළම තනි වීමයි. මෙහි අවසානය වන්නේ 'ශාන්ත රසය' හෙවත් මනසේ උපරිම සාමය අත්පත් කර ගැනීමයි.
4.
කලා ඉතිහාසය දෙස බැලීමේදී, බ්රිතාන්ය පාලන සමයේදී (විශේෂයෙන් වික්ටෝරියානු යුගයේ බලපෑම නිසා) ඉන්දියානු නැටුම් කලාව පරිහානියකට පත් විය. දේවදාසි ක්රමය තහනම් කිරීමත් සමඟ බොහෝ නැටුම් සම්ප්රදායන් අභාවයට යාමට පටන් ගත්තද, 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී ඇති වූ පුනරුදය නිසා ඒවා නැවත පණ ලැබීය.
නර්තනයක් අවසානයේ ප්රේක්ෂකයා තුළ ඉතිරි විය යුත්තේ තෘප්තියක් පමණක් නොව, ජීවිතය සහ විශ්වය පිළිබඳ යම් ගැඹුරු අවබෝධයකි. ඔබ මෙය යම් සාහිත්යමය කටයුත්තකට හෝ ලිපියකට භාවිතා කරන්නේ නම්, "නර්තනය අවසන් වුවද එහි රසය සදාකාලිකය" යන අදහසින් එය නිමා කළ හැකිය
නිලක්ෂි බණ්ඩාර
03/04/2026.
